Balans docentencorps

Wat voor soorten docenten zijn er nodig op een kunst- of ontwerpopleiding? Naast vakinhoudelijke kenmerken is het belangrijk om naar het ‘plaatje’ van het docentencorps als geheel te kijken.

We onderscheiden hier docenten met een kleine (één dag of minder), een grotere (tussen één en 2,5 dag) en een grote (vanaf 2,5 dag) aanstelling. Deze aanstellingsomvangen hebben elk hun voor- en nadelen. Hoe houd je deze voor- en nadelen in balans?

De balans tussen wat docenten met verschillende arbeidsrelaties aan specifieke expertise en mogelijke ontwikkelingen inbrengen in het docentencorps op het gebied van werkveldpraktijk, onderzoek en ontwikkeling, en didactiek en organisatie. Met docenten die naast hun docentschap nog een externe beroepspraktijk hebben, docenten zonder een dergelijke praktijk en de incidentele gastdocenten.

Als opleiding moet je ervoor zorgen dat er een grote variëteit aan ervaring bestaat in het docentencorps. Het belang hiervan komt aan de orde op meerdere plekken in deze reeks. In dit artikel gaat het om ervaring en leeftijd en de koppeling daarvan. Vakinhoudelijke, didactisch-pedagogische en organisatorische ervaring zijn tot op zekere hoogte gerelateerd aan leeftijd.

Met een goede balans qua gender bedoelen we dat er voldoende feminiene en masculiene eigenschappen in het docentencorps aanwezig zijn. Dit soort eigenschappen zijn erg bepalend zijn voor de cultuur, de sfeer in een docentencorps. Er is geen harde koppeling tussen de verhouding tussen masculiene en feminiene eigenschappen en de verhouding tussen mannen en vrouwen.

Er is een balans nodig tussen docenten met een meer specialistische gerichtheid en docenten met een meer integratieve gerichtheid. Het eerste type docent zal meer staan voor vakinhoudelijke diepgang. Het tweede type docent zal een bredere kijk hebben en zal meer staan voor de integratie van kennis en kunde in lessen, projecten, het aanbrengen van mogelijke verbindingen tussen verschillende vakgebieden.

Hoe houd je de balans tussen de meer op vakmanschap gerichte docenten en de docenten die meer op onderzoek en ontwikkeling gericht zijn?

Een opleiding is gebaat bij docenten die voor het merendeel eenzelfde kijk hebben op onderwijs en de organisatie daarvan. En van daaruit handelen, met elkaar samenwerken, zaken met elkaar bespreken, etc. Een docentencorps dat voor 100% uit dit type docenten bestaat loopt echter snel het gevaar te gelijkgestemd te zijn.

In welke mate worden de contexten die relevant zijn voor de opleiding gedekt door het docentencorps? Als je naar de opleiding kijkt vanuit contexten ontstaat er een goede basis voor inhoudelijke communicatie en samenwerking tussen docenten tussen wie grote verschillen kunnen bestaan.

Een belangrijk element in het op niveau houden van een opleiding is het relevant blijven van het docentencorps. Met ‘relevant’ bedoelen we onder andere dat de docenten actief verbinding hebben en houden met de buitenwereld. En zodoende die buitenwereld – in gemodereerde vorm – naar binnen kunnen brengen.