Balans docentencorps ∴ ervaring en leeftijd

Ervaring is slechts deels gerelateerd aan leeftijd

Balans docentencorps: ervaring en leeftijd. Als opleiding moet je ervoor zorgen dat er een grote variëteit aan ervaring bestaat in het docentencorps. Het belang hiervan komt aan de orde op meerdere plekken in deze reeks.1Bijvoorbeeld in de artikelen Gerichtheid op integratie en Inbreng docenten. In dit artikel gaat het om ervaring en leeftijd en de koppeling daarvan. Vakinhoudelijke, didactisch-pedagogische en organisatorische ervaring zijn tot op zekere hoogte gerelateerd aan leeftijd. Zo zullen jongere collega’s minder ervaring hebben op didactisch-pedagogische gebied. Simpelweg omdat ze nog niet genoeg uren hebben kunnen maken op dat gebied. Oudere collega’s hebben mogelijk minder ervaring met recente ontwikkelingen en vraagstukken terwijl jongeren mogelijk veel uren hebben kunnen steken in een nieuw specialisme, een nieuwe context of juist in integratie van bepaalde vakgebieden.
Er is echter geen harde koppeling mogelijk. Oudere collega’s hebben niet per definitie meer ervaring dan jongere en jongere collega’s hebben niet per se meer vernuft op het gebied van recente ontwikkelingen. Het is zeker af te raden je ‘ervaringsmanagement’ te baseren op leeftijd alleen.

Wanneer leeftijd wel een rol speelt

Balans docentencorps: ervaring en leeftijd. Zoals in het artikel Relevantie van het docentencorps wordt besproken zijn er in het algemeen -maar zeker niet altijd- vergelijkbare ontwikkelingen in de loop van de carrière van een docent. Deze zijn dus redelijk leeftijdsgebonden. Docenten kunnen op alle mogelijke momenten vertrekken maar een vast punt is het met pensioen gaan van docenten. Zij hebben bijna altijd een grote didactisch-pedagogische ervaring en inbreng en vaak ook organisatorische ervaring. Deze ervaring is niet zomaar meteen in te brengen door een na het vertrek aangestelde jonge docent daar je voor beide zoals al gezegd al behoorlijk wat uren moet hebben gedraaid. Herverdeling onder de zittende docenten is ook niet altijd mogelijk. Het is dus beter als al een behoorlijke tijd voor het pensioen een docent wordt aangesteld of een zittende jongere docent wordt gevraagd om langzaamaan een aantal van de taken over te nemen en daarbij ingewerkt wordt door de toekomstige pensionista. En er zijn meer dingen die je kan doen om het totaal aan ervaring van het docentencorps op peil te houden. Zo kun je bij álle aanstellingen (dus niet alleen die ter vervanging van gepensioneerden) rekening houden met de aanvulling, ook voor de komende jaren, van de ervaring en inbreng van het gehele docentencorps. Ook goed is het om veel samen te werken zodat ervaring meer algemeen ‘bezit’ wordt en er geen al te duidelijke scheidslijnen lopen in ervaring tussen de generaties docenten. En je kunt als opleiding zelf een actieve rol spelen in de uitbreiding van de ervaring van het zittend docentencorps. Laten we nu dan terug gaan naar het begin van deze paragraaf en de tweede zin vervangen door de waarneming dat als je het goed doet ervaring helemaal niet zo leeftijdsgebonden hoeft te zijn.

Balans

Balans docentencorps: ervaring en leeftijd. Een opleiding moet dus kijken naar voldoende diversiteit in de verschillende soorten ervaring van het gezamenlijke docentencorps. Bij een balans in die verschillende soorten ervaring speelt leeftijd enige rol.
Even afgezien van de aanwezige soorten ervaring zal er simpelweg voldoende ‘jonge’ aanwas moeten zijn om de docenten die in de nabije toekomst vertrekken of met pensioen gaan op een verantwoorde manier te vervangen. Verantwoord wil dan zeggen dat die jonge aanwas tijdig is aangesteld. En al enige jaren didactische en pedagogische ervaring heeft op kunnen doen. En dat er sprake is van een periode van overdracht. Dat ervaring wordt gedeeld door samen te werken. Dat de opleiding actief bezig is de gehele ervaring van het docentencorps te verbreiden en uit te breiden.

 

Ga terug naar het overzicht van alle artikelen over balans in het docentencorps.

Voetnoten

IJzermans, Jan J. & Machielse, Rens (2026) De kunst van ontwerponderwijs. https://dekunstvanontwerponderwijs.nl/balans-docentencorps-ervaring-en-leeftijd/