Projectonderwijs ∴ wat is een goed project?

Projectonderwijs: wat is een goed project? Een extern project kan op verschillende manieren bij een opleiding binnenkomen. Een potentiële opdrachtgever neemt bijvoorbeeld rechtstreeks contact op met het projectenbureau van de opleiding. Of een project komt binnen via het netwerk van directeuren, studieleiders, docenten, lectoren of alumni. Ook zal er sprake zijn van actieve acquisitie door het projectenbureau, lectoren, onderzoekers en docenten op basis van de onderwijs- en onderzoeksplannen. Hoe een project ook binnenkomt, er moet bekeken worden of het geschikt is voor het onderwijs.

Criteria intake projecten
Inhoudelijke geschiktheid
  1. Biedt het vraagstuk voldoende ruimte?

Als het vraagstuk puur commercieel of puur uitvoerend is, is het niet geschikt voor studenten. In dergelijke gevallen is er in feite sprake van het gebruiken van studenten als goedkope arbeidskrachten. Het vraagstuk moet de nodige ruimte bieden voor eigen interpretatie door de studenten, voor experiment. Het moet naar student en werkveld toe in dat opzicht vernieuwend zijn want dan is er het nodige te halen voor studenten. Daar ligt ook de kracht van een groep studenten. Daar waar wij, als professionals uit het werkveld, al snel zullen denken bij een vraagstuk “het zal wel die en die kant opgaan” kunnen studenten juist een totaal andere richting inslaan aangezien zij nog niet belemmerd worden door kennis en ervaring die wel bij die professionals aanwezig is. Die andere richting kan vervolgens nieuwe perspectieven, benaderingen, manieren van werken, oplossingen, eindproducten, etc. opleveren.

  1. Past het vraagstuk bij het niveau van de studenten?

Projectonderwijs: wat is een goed project? Het vraagstuk moet de uitdaging en mate van complexiteit bieden die past bij het niveau van de studenten en passen bij de beoogde periode in het curriculum. Het verschil tussen de projecten in de verschillende semesters in de eindstudie zit meestal niet zozeer in de vakinhoud maar in de complexiteit van de context en de mate van vervlechting van de betrokken disciplines.

  1. In welke mate mag een project mislukken?Projectonderwijs: wat is een goed project?

Een studentenproject kan mislukken vanuit het perspectief van de opdrachtgever en vanuit de opleiding. Het laatste proberen we met deze opsomming te voorkomen maar hoe zit dat met de opdrachtgever? Als deze in hoge mate afhankelijk is van het welslagen (in zijn perspectief) van het project dan is het een opdrachtproject voor het werkveld en niet voor studenten.

Curriculaire geschiktheid
  1. Past het project in het tijdspad van het curriculum?

Projectonderwijs: wat is een goed project? Is het mogelijk om het project uit te voeren binnen de grenzen van de daarvoor geselecteerde periode in het curriculum? Een project dat bijvoorbeeld, gezien de inhoud, alleen in de zomer kan plaats vinden is ongeschikt voor het projectonderwijs aangezien er dan geen docenten beschikbaar zijn voor begeleiding.

  1. Is het vraagstuk geschikt voor een groepsproject?

Zijn er meerdere studenten en/of disciplines nodig om het project goed uit te voeren of zou het in principe ook door één student gedaan kunnen worden? In het laatste geval leent het vraagstuk zich dus niet voor een groepsproject en is het project misschien meer geschikt voor een alumnus of voor een student die om dwingende redenen een individueel traject volgt.

Vraagstukken die niet geschikt zijn voor onderwijsprojecten kunnen worden doorverwezen naar alumni. Je moet dan als opleiding wel goed contact met je alumni onderhouden en enig overzicht hebben van hun mogelijkheden.

Strategische geschiktheid
  1. Is het project van strategisch belang?

Projectonderwijs: wat is een goed project? Als je in een verder gevorderd stadium gekomen bent met projecten en de uitvoering ervan, kan je nog selectiever te werk gaan. De bedoeling is dan om gericht projecten binnen te halen en te ontwikkelen. Projecten die zich richten op specifieke onderwijsontwikkeling, op specifieke onderzoeksgebieden, en op specifieke relaties met werkvelden, maatschappelijke partners en sectoren.

De vragen die hier bij horen zijn: Zijn wij, als opleiding, of onze werkvelden gebaat bij de uitkomsten van dit project? Stelt het project ons in staat om op nieuwe manieren te werken? Kunnen we een langer lopende band opbouwen met bepaalde typen partijen of opdrachtgevers? Speelt onderzoek een belangrijke rol in het project? Dit alles op basis van het beleid van de opleiding en soms de hogeschool.

Deze laatste categorie is met name van invloed op de intake van projecten voor het onderwijs als je gericht projecten kunt werven en ontwikkelen.

 

Ga terug naar het overzicht van alle artikelen over projectonderwijs.

IJzermans, Jan J. & Machielse, Rens (2026) De kunst van ontwerponderwijs. https://dekunstvanontwerponderwijs.nl/projectonderwijs-wat-is-een-goed-project/