Curriculumontwerp ∴ de praktijk van voorkant achterkant

Template voorkantbeschrijving

Voor dit artikel gebruiken we de template die als voorkantbeschrijving van een lesmodule van de opleiding HKU Muziek en Technologie wordt gebruikt. De leerdoelen, beoordelingscriteria en cesuur zijn onafhankelijk van de inhoud geformuleerd en kunnen worden aan- of uitgezet, afhankelijk van de inhoud, vorm en plaats van de module in het curriculum.

Het enige onderdeel dat direct voortkomt uit de achterkantbeschrijving is het onderdeel ‘inhoud’. Maar ook dit onderdeel kun je zodanig beschrijven dat het niet elk jaar bijgesteld hoeft te worden. Je beschrijft dan bijvoorbeeld alleen de onderwerpen die aan bod komen in de lesmodule, en niet de opdrachten. De praktijk leert namelijk dat de specifieke theoretische inhoud van een module niet zo snel verandert als de bijbehorende opdrachten. Een lesreeks over ‘kleur’ binnen een curriculum Design zal in theoretisch opzicht niet snel veranderen. Wel is het denkbaar dat de opdrachten om te werken met kleur regelmatig aan verandering onderhevig zijn, afhankelijk van opgedane inzichten, andere didactiek, nieuwe technologieën, enzovoort.

Concreet voorbeeld

In dit artikel vind je een concreet voorbeeld uit de praktijk van HKU Muziek en Technologie: de invulling van het template voor een tweedejaars lesmodule op het gebied van klankontwerp. Deze lesmodule wordt aan het begin van het tweede studiejaar (september/oktober) gegeven. Zichtbaar is dan welke onderdelen van leerdoelen, beoordelingscriteria en cesuur uit- of aangezet zijn.

Achterkantbeschrijving

In de achterkantbeschrijving staat dan in ‘gewone’ spreektaal beschreven wat de concrete inhoud en vorm van de lesmodule is. Welke onderwerpen worden er behandeld? Wat zijn de eventuele opdrachten, presentaties, etc.? Wat is de vereiste aanwezigheid? Wat moet je precies ingeleverd hebben aan het einde van de lesmodule? Waar word je precies op beoordeeld? Dit alles kort maar duidelijk en informatief zodat de student weet wat zij kan verwachten en wat er van haar verwacht wordt.

Er zijn verder geen formele eisen van bovenaf aan deze tekst. De docent kan deze tekst dus naar eigen inzicht en op geheel eigen manier schrijven, zolang de tekst voldoende communiceert richting studenten. De tekst is daardoor ook relatief eenvoudig jaarlijks aan te passen indien nodig (bijvoorbeeld als er andere opdrachten zijn bedacht).

IJzermans, Jan J. & Machielse, Rens (2026) De kunst van ontwerponderwijs. https://dekunstvanontwerponderwijs.nl/curriculumontwerp-de-praktijk-van-voorkant-achterkant/